Helga Warmels schrijft in “De Journalist” (De Journalist, mei 2002)
Presslijst Women on the Web trekt vooral freelancers
Virtuele collega's
Vrouwelijke journalisten die via internet contact willen met dito collega's, kunnen zich aanmelden bij de presslijst van Women on the Web. Het favoriete onderwerp: geld. Initiatiefnemer Femke van Zeijl: "Uitwisselingen over honoraria zijn erg interessant, maar ik zou liever wat meer vakinhoudelijke discussies voeren."
Helga Warmels
Ruim drie jaar terug waagde Femke van Zeijl de overstap. Ze nam ontslag bij De Gelderlander en koos voor het freelance bestaan. Spijt van die beslissing heeft ze nooit gehad, maar het gemis aan dagelijks contact met collega's knaagde wel. "Werk je op een redactie en je hebt een klote gesprek aan de telefoon, dan kwak je de hoorn neer en je kunt je ei kwijt bij iemand. Als freelancer mis je die mogelijkheid."
Daarom besloot Van Zeijl een virtuele ontmoetingsplaats te creëren voor vrouwelijke journalisten en tekstschrijvers. Na drie jaar telt de mailinglijst (als onderdeel van de Webgrrls, nu Women on the Web) tweehonderd deelnemers.
Sinds de start is Van Zeijl listminder. "Dat houdt in dat ik af en toe met mijn virtuele vinger mag zwaaien als het de spuigaten uitloopt. Als de toon bijvoorbeeld wat al te pinnig wordt. Of als er te weinig wordt geknipt in de berichtjes, zodat je hele lappen tekst onnodig heen en weer gemaild krijgt."
Ik heb een verhaal geschreven voor een bepaald tijdschrift. Nu heb ik bedacht dat het na enige aanpassing uitermate geschikt is voor nog een ander blad. Bereken je dan vervolgens gewoon weer de volle mep? Hoe doen jullie dat?
De contacten via de lijst worden vooral benut om advies of informatie in te winnen. Daarnaast wijzen deelnemers elkaar op vacatures en worden er met enige regelmaat klussen naar elkaar doorgeschoven.
Een van de actiefste deelnemers is Fréderike Geerdink, freelancer voor onder meer Viva, Medisch Vandaag en Contouren. Zelf wint ze zelden advies in via de mailinglijst, maar ze geeft het des te vaker. "Laatst schreef iemand niet langer dan vijf dagen aaneengesloten vakantie te nemen, omdat ze anders bang was opdrachtgevers kwijt te raken. Dat kan ik gewoon niet aanzien. Er is meer in het leven dan werk alleen, en dat zeg ik op zo'n moment ook." Waar Geerdink de contacten wel voor gebruikt? Om haar hart te luchten bijvoorbeeld ('Ik heb zo'n dag dat het allemaal niet zo lekker loopt en dan zijn jullie er toch om tegenaan te lullen?'). Een enkele keer ook om interviewkandidaten te zoeken. "Maar", zegt ze, "dat doe ik nooit meteen. Eigenlijk alleen als ik niet via andere wegen iemand kan vinden. Nee hoor, ik vind dat absoluut niet lui. De mailinglijst is gewoon een deel van mijn netwerk. Dat je daarmee een ons-kent-ons-sfeertje creëert, vind ik onzin. Laatst leverde een oproepje enkel interviews op met niet-journalisten. Maar ik ga er wel spaarzaam mee om, want ik ben me ervan bewust dat zulke oproepjes irritatie kunnen geven. Ik gebruik de lijst echt niet voor elk wissewasje."
Dat de mailinglijst mannen uitsluit, ziet ze niet als een probleem. "Ik voel me niet geremd om wat dan ook in te tikken, en ik denk dat het ermee te maken heeft dat we met vrouwen onder elkaar zijn. Iedereen gaat in de regel aardig en fatsoenlijk met elkaar om. Dat klinkt misschien een beetje wollig, maar ik bedoel dat ieders mening wordt gerespecteerd. Haantjesgedrag komt bijna niet voor op de lijst."
Een vrouw die ik had geïnterviewd over haar relatie heeft mijn complete interview herschreven teruggemaild, nadat ze op mijn antwoordapparaat had gezegd dat ze 'het zo niet gepubliceerd wil hebben' en zich terugtrekt 'als het niet veranderd wordt'. Er moet nog een foto van haar gemaakt worden, dus het is wel belangrijk dat de boel een beetje gesust wordt. Ik baal vreselijk. Wat moet je nou met zo iemand?
Het initiatief van Van Zeijl is nooit exclusief bedoeld geweest voor freelancers. Toch heeft de lijst een onevenredig hoog freelance gehalte. Het gros van de deelnemers werkt in een eigen bedrijf en bovendien zijn de ondernemers actiever op de lijst dan de collega's met een dienstbetrekking. Verder vloeit een flink deel van de te berde gebrachte onderwerpen voort uit het runnen van een eigen zaak. Of de dames een marketingbudget hanteren. Wat je als eenmanszaak kunt uitrichten tegen wanbetalers. Of je financieel wijzer wordt van freelancen naast een vaste baan. Welk percentage van het honorarium acceptabel is voor doorplaatsingen op internet. Dat soort vragen. Van Zeijl erkent dat de lijst vooral freelancers aantrekt. "Waarschijnlijk komt dat doordat deze mensen met hetzelfde euvel kampen als ik. Ze missen het dagelijkse contact met collega's."
Uitwisselingen over honoraria vindt ze weliswaar 'erg interessant', maar toch zou ze liever wat vaker vakinhoudelijke discussies voeren. "Daarom gooi ik regelmatig de knuppel in het hoenderhok. Laatst heb ik gemaild dat de deskundigen in het debat over Srebrenica allemaal mannen zijn. Of we met ons allen met een rijtje vrouwelijke deskundigen op de proppen konden komen. Nou, daar reageren dan welgeteld vier mensen op. Terwijl de mailbox gegarandeerd vol had gestaan, als ik was begonnen over honoraria."
Ik heb voor het eerst in mijn freelance carrière een heel erg echt gat! Ik word er helemaal zenuwachtig van. Hard gaan werven dan maar? Of eerst nog maar een weekje genieten van de zon?
Els van der Vlist draait net een paar maanden mee op de lijst. "Ik kwam Women on the Web tegen via een zoekmachine. Heel leuk om vrouwen te leren kennen die hun werk op dezelfde manier invullen als ik. De moeders die ik op het schoolplein spreek, zorgen voor oppaskinderen of werken in een winkel. Dat je ook freelance journalist kunt zijn, daar hebben ze nog nooit van gehoord."
Behalve voor bevestiging meldde ze zich ook aan in de hoop iets op te steken van de contacten met collega-freelancers. "Mijn bedrijf staat nog helemaal in de kinderschoenen. Ik schrijf al wel een jaar of zes voor lokale kranten, maar nu de kinderen op school zitten en ik meer uren overhoud, wil ik het gaan uitbreiden. De contacten via de lijst vormen voor mij een sterke stimulans om met het vak bezig te blijven."
De mailtjes hebben Van der Vlist intussen al de nodige kennis verschaft. Ze weet nu bijvoorbeeld dat ze een urenregistratie moet bijhouden en hoe ze haar acquisitie kan vormgeven. "In het begin heb ik de vraag in de groep gegooid hoe ik het allemaal moest organiseren. Of ik mijn inkomsten als neveninkomsten moest opgeven of dat ik een ondernemersbiljet moest aanvragen. Belastingtechnische kwesties. Ik vond het echt een beginnersvraag. Daar heb ik toen een aantal goede reacties op gehad. Dat ik een cd-rom kon aanvragen bij de Belastingdienst. Dat er een handboek over freelancen was. Dat vind ik heel positief, dat je ook als beginner goed wordt opgevangen. Dat je niet uit de hoogte wordt behandeld. Ze kunnen ook over je heen vallen na zo'n vraag. Zo van: wéét je dat niet eens?!" Hoe zou haar beroepsleven eruitzien zonder de contacten via de presslijst? Lachend: "Dan zou ik héél eenzaam zijn."
www.womenontheweb.nl